Co warto wiedzieć planując budowę domu?

Budowa domu to poważna sprawa i zobowiązanie w zasadzie na całe życie. Ta sytuacja nierzadko wiąże się z podjęciem dużego zobowiązania finansowego, takiego jak kredyt hipoteczny. Nawet jeśli masz spore oszczędności, powinieneś wiedzieć, jak najlepiej je zainwestować. Często są to tzw. „oszczędności naszego życia”, a również sama decyzja o budowie domu nierzadko pozostaje podjęta na całe życie. Najważniejsze jest spokojne podejście do sprawy i dokładne przemyślenie każdego podejmowanego kroku. Oto kilka kluczowych elementów, które pomogą Ci w procesie planowania.

Jakby na to nie spojrzeć, kluczową rolę zawsze odgrywają finanse. Określ, ile jesteś w stanie przeznaczyć na budowę domu. Oszacuj mniej więcej, ile możesz wydać na jego urządzenie. Zrozumiałe jest, iż nie jesteś w stanie dokładnie przewidzieć wszystkich wydatków. Niektóre z nich zaskoczą Cię w trakcie prac, z kolei innym razem na niektórych sprawach uda Ci się zaoszczędzić. Przy obliczaniu budżetu powinieneś zwrócić uwagę na koszty gruntów i infrastruktury, czyli ogólną cenę działki, która zależy od wielkości i lokalizacji. Policz również koszty przyłączy, czyli podłączenie do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, gazowej, energetycznej. Kolejną sprawą są koszty budowlane, czyli wybór materiałów, ich jakość i ilość. Od tego będzie zależała cena. Czynnik ten jest ściśle połączony z projektem i dokumentacją. Z jakich materiałów będzie zbudowany dom i ile będzie ich potrzeba zależy w głównej mierze od samego projektu. Im większy dom i bardziej skomplikowany projekt, tym drożej. Pod uwagę trzeba wziąć również formalności związane z uzyskaniem pozwolenia na budowę. Dodatkowe koszty może generować ubezpieczenie na czas budowy, ale również opłaty za czynności kontrolne, badania gruntu czy wizyty inspektora budowlanego. Budując dom do 70m2 bez pozwolenia, zapewne sprawi, że koszty znacznie się obniżą. 

Tak jak wspominaliśmy, wszelkie pozwolenia również generują koszty. Jednym z pierwszych kroków, które poczynisz, powinno być zapoznanie się z miejscowymi przepisami. Dzięki temu dowiesz się, jakie wymagania musisz spełnić oraz jakie koszty ponieść, aby uzyskać pozwolenie na budowę. Niektóre elementy mogą się od siebie różnić w zależności od miejsca budowy: rejonu, gminy itp. 

Kluczowe w planowaniu budowy domu jest również zatrudnienie odpowiednich fachowców. Ważne, aby był to sprawdzony zespół budowlany bądź wykonawcy z doświadczeniem, którzy mogą zrealizować projekt zgodnie zarówno z Twoimi oczekiwaniami, jak obowiązującymi przepisami. Jeśli znasz się na budowie domów, masz fach w ręku, sprawa będzie zdecydowanie łatwiejsza, a wykonanie pewnych prac samodzielnie, pozwoli na zaoszczędzenie niezłej sumki. 

Prawdziwą skarbonkę stanowi wykończenie wnętrz. Tak twierdzi niemal każdy, kto zajmował się budowaniem domu. Postawienie domu w tzw. „stanie surowym” to jedna sprawa, ale należy go również wykończyć. Sprawdź w sklepach (choćby orientacyjnie) ceny poszczególnych materiałów: paneli, kafelek, drzwi, farb, armatury sanitarnej, mebli kuchennych, łazienkowych itp. Wówczas będziesz w stanie mniej więcej przewidzieć, ile taka inwestycja będzie Cię kosztowała. Jeśli starasz się o kredyt, bez względu na to czy hipoteczny na budowę domu czy gotówkowy na jego wykończenie – będziesz mógł określić swoje potrzeby. Tutaj również ważną sprawą są nie tylko materiały, ale również wykonanie. Jeśli koniecznie chciałbyś bądź musisz zatrudnić fachowców – zapewne inwestycja będzie znacznie droższa. Jesteś w stanie przynajmniej część prac wykonać samodzielnie bądź przy pomocy znajomych i rodziny? Świetnie! Zatem możesz liczyć na oszczędności. 

Pojęcia te w odniesieniu do domu mówią o zastosowaniu rozwiązań, które mają na celu zmniejszenie zużycia energii, minimalizację wpływu budynku na środowisko naturalne oraz poprawę efektywności energetycznej. Obejmuje to szereg praktyk i technologii, które mają na celu ograniczenie zużycia energii oraz zasobów naturalnych. Jednym z powszechnych rozwiązań jest zastosowanie wysokiej jakości izolacji w ścianach, podłogach i dachu, aby zminimalizować straty ciepła. Dobrym pomysłem jest również używanie energooszczędnych urządzeń grzewczych, np. pomp ciepła, kolektorów słonecznych, a także systemów wentylacji rekuperacyjnej, które odzyskują ciepło. Coraz popularniejsze jest zastosowanie energii odnawialnej, np. wykorzystanie paneli słonecznych, turbin wiatrowych lub innych technologii odnawialnych do produkcji energii elektrycznej. Osoby decydujące się na budowę domu, biorą też często pod uwagę wykorzystanie tzw. materiałów ekologicznych, czyli o niskim wpływie na środowisko. Są to np. drewno z certyfikatami ekologicznymi, farby i wykończenia bez szkodliwych substancji chemicznych. Chętnie stosowane są również inteligentne systemy domowe. Najczęściej używane są do monitorowania zużycia energii i efektywnego zarządzania oświetleniem, ogrzewaniem i innymi urządzeniami. Takie rozwiązania, chociaż nie są tanie, to korzystanie z nich, przyczyni się do zaoszczędzenia energii, a co za tym idzie – pozwoli na oszczędności. Jeśli początkowo nie brałeś pod uwagę rozwiązań tego typu, warto się zastanowić, czy ta inwestycja nie zaowocuje w niedalekiej przyszłości. 

Często o tym zapominamy, ale na każdym etapie zakupów, upewnij się, że poniesione koszty nie mają tzw. „haczyków” i nie niosą za sobą dodatkowych, „ukrytych” opłat. Czasami również chodzi o podatek VAT. Upewnij się, że wszystkie kwoty, które wliczasz do budżetu, mają już wliczony ten podatek. Weź po uwagę również takie opłaty jak: podatek za grunt czy wywóz śmieci.  

Najczęściej jest tak, że te zakładane kwoty w rzeczywistości okazują się być wyższe. Czasami, mimo najuważniejszej kalkulacji, czegoś nie przewidzisz. Nierzadko ceny się zmienią, w znaczniej mierze na wyższe niż sądziłeś. Możliwe jest poczynienie oszczędności i zapewne nieraz będą takie sytuacja, że uda Ci się „zejść” z ceny, wynegocjować mniejszą stawkę albo w ogóle zaoszczędzić, np. na kładzeniu płytek dzięki pomocy uczciwego kolegi, który zrobi to za niewielką, wręcz symboliczną kwotę. Bez względu na wszystkie okoliczności, powinieneś doliczyć co najmniej 10% do całej, zaplanowanej kwoty. Uznawane jest to za tzw. granicę błędu. 

Masz dokładny kosztorys, idealny plan na budowę domu, uwzględniłeś dodatkowe środki na nieprzewidziane wydatki bądź ewentualne pomyłki. Świetnie! Jednak zachęcamy do regularnego monitorowania i śledzenia czy budżet jest przestrzegany. W przypadku pewnych zmian, szybko będziesz w stanie nanieść poprawki i podjąć ewentualne decyzje o podniesienie budżetu bądź rezygnacji z ewentualnych udogodnień. O ile na etapie budowania domu, trudno będzie zrezygnować z pewnych elementów, a wręcz zbyt duże ingerencje nie są wskazane, o tyle na etapie wykończeniowym pewne modyfikacja są możliwe. Wówczas jeśli budżet się „nie zepnie”, zastanów się, czy są sprawy, które mogą poczekać? Może zdecydujesz się na zakup tańszych mebli? Chyba, że możesz pozwolić sobie na pozostawienie jednego pokoju zupełnie nieumeblowanego? Przecież wymarzone meble możesz kupić w późniejszym terminie, poczekać na promocję albo po prostu uzbierać na te, które tak bardzo Ci się podobają. Czasami oszczędności można poczynić na etapie kładzenia paneli bądź płytek, decydując się na zakup innych, wcale nie gorszych, np.  z wyprzedaży czy promocji.

Pamiętaj, że planując budowę domu, warto porozmawiać z ekspertami, takimi jak architekci, deweloperzy, kierownicy budowy itp. Pozwoli Ci to na lepsze oszacowanie kosztów i uniknięcie nieprzewidzianych wydatków. Dbałość o szczegóły i realistyczne podejście do budżetu pomogą uniknąć kłopotów finansowych w trakcie budowy. Jednak zawsze warto być przygotowanym na pewne ustępstwa.